home about us contact us advertising rate admin login sitemap

หมายเลขประกาศ : 0000000162

หัวข้อประกาศ : เภสัช มช. แนะ “ลูกประคบ” แบบไหน ใช้อย่างไรให้ได้ผล
รายละเอียด :           
ในอดีตเราอาจพบเห็นการใช้ลูกประคบหรือยาจู้โดยหมอเมืองหรือในกลุ่มคนเฒ่าคนแก่ แต่ปัจจุบันเราจะพบเห็นลูกประคบหลากหลายมีจำหน่ายมีใช้อยู่ทั่วไป ทั้งบทบาทเพื่อด้านสุขภาพของลูกประคบที่ขึ้นชื่อในการบำบัดรักษาอาการปวดเมื่อย เคล็ดขัดยอกและในบทบาทที่ประยุกต์ในสปา หรือเพื่อความงาม จนไปสู่การตั้งคำถามว่าในท่ามกลางความหลากหลายนี้ ลูกประคบแบบใดมีมาตรฐาน จะเลือกซื้อเลือกใช้อย่างไร และใช้อย่างไรให้ได้ผล
       
       เมื่อปัจจุบัน อาการปวดเมื่อยไม่ใช่โรคคนแก่อีกต่อไป แต่คนวัยทำงาน หรือวัยหนุ่มสาว แม้แต่เด็กเยาวชนบางคนก็เริ่มมีอาการปวดเมื่อยได้ โดยเฉพาะในกลุ่มที่เรียกว่า Office Syndrome
       
       แต่คำถาม คือ ลูกประคบจะช่วยบรรเทาอาการได้จริงหรือ ?
       


       ผศ.ดร.สุนีย์ จันทร์สกาว หัวหน้าศูนย์วิจัยสมุนไพรภาคเหนือ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ให้ข้อมูลเพื่อเป็นแนวทางสำหรับผู้ที่สนใจลูกประคบหรือยาจู้ว่า “ลูกประคบสมุนไพร” หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการนำสมุนไพรหลายชนิดมาผ่านกระบวน การทำความสะอาด แล้วนำมาหั่นหรือสับให้เป็นชิ้นตามขนาดที่ต้องการ ตำพอแหลก ใช้สดหรือทำให้แห้ง นำมาห่อหรือบรรจุรวมกันในผ้าให้ได้รูปทรงต่าง ๆ เช่น ทรงกลม หมอนสำหรับใช้นาบ หรือกดประคบส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย เพื่อทำให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย
       
       สำหรับประคบล้านนา มีการใช้ในการแพทย์พื้นบ้านล้านนามาตั้งแต่อดีต โดยลูกประคบแบบล้านนาหรือยาจู้ (ยาประคบ) มีหลักฐานการบันทึกในรูปของพับสา (ปั๊บสา) และการจาร หรือจารึก ในคัมภีร์ใบลาน เป็นการนำสมุนไพรมาผสมเข้าด้วยกันแล้ว นำมาประคบบริเวณที่มีอาการ อาศัยความร้อนในการช่วยการออกฤทธิ์ของยาและใช้ความร้อนที่สะสมอยู่ในสมุนไพร ช่วยกระจายพิษลดการอักเสบ วิธีปรุง จะนำสมุนไพรมานึ่งให้ร้อน ส่วนใหญ่จะเอาผ้าห่อสมุนไพรแล้วเอาวางที่ปากหม้อนึ่งเพื่อให้ห่อผ้านั้นร้อนจากไอน้ำร้อนที่ได้จากการนึ่งข้าว หรือ นำมาหมกในกะลา หรือในผลของสมุนไพร แล้วประคบขณะร้อน หรือ จุ่มในเหล้าร้อน หรือเตรียมสมุนไพรเช่นทำเป็นยาตำไว้ ทำห่อผ้าแล้วชุบน้ำยาตั้งไว้บนปากหม้อนึ่ง ประคบ ตรงบริเวณที่เป็น เช่น เจ็บเอว เป็นตุ่มพอง หรืออาจจู้แต่หัวลงมาในกรณีบางโรคเช่นโรคลมเป็นต้น มีการจู้คอกรณีที่ไอ ในยาบางตำรับที่เป็นยาผงจะมีปูนผสมอยู่
       
       ปัจจุบันการใช้ลูกประคบนิยมใช้เพื่อแก้ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ มากกว่าใช้ในการรักษาโรคอื่น ๆ ทั้ง ๆ ที่ยาจู้หรือยาประคบล้านนามีสูตรหลากหลายสำหรับการรักษาเฉพาะโรค เนื่องจากองค์ความรู้ส่วนหนึ่งเริ่มสูญหายไปตามกาลเวลา

ผศ.ดร.สุนีย์ จันทร์สกาว
       เมื่อถามว่า มีสูตรอะไรบ้าง และจะเลือกใช้สูตรใดดี ผศ.ดร.สุนีย์ เผยว่า สูตรลูกประคบที่ใช้กันในปัจจุบันมีหลากหลาย หากเป็นลูกประคบที่มีจำหน่ายในท้องตลาดมักจะมีสมุนไพรอย่างน้อย 3 ชนิด ได้แก่ ไพล ขมิ้นชัน และตะไคร้ ตามข้อกำหนดในมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน ส่วนสมุนไพรอื่น ๆ นั้นมักแตกต่างกันในแต่ละท้องถิ่น ในการเลือกใช้หากต้องการใช้เพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ควรจะต้องมี“ไพลหรือปูเลย”เป็นสมุนไพรหลักเนื่องจากเป็นสมุนไพรที่ให้สรรพคุณแก้ปวดเมื่อย บรรเทาอาการอักเสบของกล้ามเนื้อ และควรเป็นไพลที่มีคุณภาพดีด้วย
       
       ลูกประคบมิได้มีเฉพาะลูกประคบที่ห่อด้วยผ้าเป็นลักษณะทรงกลมเท่านั้น ยังมีชนิดที่บรรจุในผ้าที่เย็บคล้ายหมอนใช้นาบบริเวณที่มีอาการ หรือเป็นลักษณะสายเข็มขัดเพื่อคาดเอว รวมทั้งยังมีการนำเทคโนโลยี เช่น เทคโนโลยีเภสัชกรรม และนาโนเทคโนโลยีมาพัฒนาเพื่อให้มีรูปแบบที่น่าใช้ และสะดวกในการใช้มากขึ้น


       สำหรับลูกประคบสมุนไพรล้านนาเป็นผลิตภัณฑ์ที่หมอเมืองในกลุ่มจังหวัดล้านนาใช้ประกอบการรักษา บำบัดอาการปวดเมื่อย เคล็ดขัดยอก และได้รับการส่งเสริมให้มีการพัฒนาโดยคำนึงถึงการอนุรักษ์และพื้นฟูวัฒนธรรมภูมิปัญญาดั้งเดิม สร้างความโดดเด่นด้านอัตลักษณ์ล้านนาเชื่อมโยงสู่สากล ทำให้มีการรวมกลุ่มของหมอพื้นบ้านและผู้ผลิตลูกประคบของจังหวัดเชียงใหม่ โดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่เป็นผู้ประสานงาน มีการประชุมร่วมกันขึ้นเมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2547
       
       โดยได้จัดทำร่างมาตรฐานลูกประคบสมุนไพรล้านนาบางส่วน ซึ่งมีข้อสรุปว่าลูกประคบสมุนไพรล้านนาต้องประกอบด้วยสมุนไพรหลักดังนี้ (1) ไพล 40 % (2) ตะไคร้ 10 % (3)ขมิ้นชัน 10 % (4)ใบมะขาม 10 %(5)ใบหนาด 5 % (6) ใบเปล้าใหญ่ 10 % (7) ผิวมะกรูด 5 % และสามารถใช้สมุนไพรเสริมอื่น ๆ รวมกัน น้อยกว่าหรือเท่ากับ 10% สมุนไพรที่ใช้ ได้แก่ หญ้าเอ็นยืด ใบผีเสื้อน้อย การบูร เกลือสะตุ พิมเสน ว่านน้ำ ใบส้มป่อย ใบมะกรูด ใบเตย ใบพลับพลึง ใบยูคาลิปตัส ในกลุ่มสมุนไพรเสริมจะเลือกใช้ตัวใดตัวหนึ่ง หรือไม่ใช้ก็ได้ และที่ประชุมเห็นว่าการผลิตลูกประคบสมุนไพรล้านนาควรผลิตให้ได้มาตรฐานและมีคุณภาพ จึงเป็นที่มาของงานวิจัยของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ร่วมกับศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์เขต 10 ได้ทำการศึกษาในเรื่องนี้ ซึ่งผลการศึกษาได้นำเสนอไปเรียบร้อยแล้ว

       มาตรฐานลูกประคบเป็นอย่างไร
       
       
การศึกษาวิจัยเกี่ยวกับมาตรฐานลูกประคบเป็นแนวทางในการควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์ให้มีความสม่ำเสมอ ซึ่งส่งผลถึงประสิทธิภาพ ความพึงพอใจในการใช้ และเป็นยืนยันถึงความปลอดภัยจากการตรวจสอบปริมาณสิ่งปนเปื้อนต่าง ๆ ตัวอย่างเช่น หากต้องการใช้ลูกประคบเพื่อบรรเทาอาการปวดเมื่อย บรรเทาอาการอักเสบของกล้ามเนื้อ แต่มีปริมาณไพลที่มากน้อยต่างกันย่อมส่งผลถึงประสิทธิภาพในการใช้ และที่ชัดเจนซึ่งผู้ใช้สัมผัสได้คือกลิ่นของลูกประคบที่แตกต่างกัน หากไม่มีการควบคุมคุณภาพแล้วผู้ใช้จะขาดความเชื่อมั่น และนอกจากนั้นหากลูกประคบมีปริมาณการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ โลหะหนัก หรือยาฆ่าแมลงแล้ว ย่อมส่งผลเสียต่อสุขภาพของผู้ใช้ ดังนั้นการกำหนดเกณฑ์มาตรฐานย่อมเป็นแนวปฏิบัติสำหรับผู้ผลิตให้ผลิตผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพและความปลอดภัย
       
       ทั้งนี้ กลุ่มผู้ใช้ส่วนหนึ่งเชื่อมั่นในการใช้ลูกประคบว่าสามารถช่วยบรรเทาอาการปวดเมื่อย บรรเทาอาการอักเสบของกล้ามเนื้อได้ แต่บางส่วนของผู้ต้องการใช้ยังขาดความเชื่อมั่นในคุณภาพของผลิตภัณฑ์สมุนไพรเนื่องจากยังกังวลในเรื่องความปลอดภัย เช่น การปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ หรือยังขาดองค์ความรู้ในด้านต่าง ๆ เช่น การเลือกผลิตภัณฑ์ลูกประคบควรใช้อย่างไร หรือใช้แล้วนำมาใช้ซ้ำได้หรือไม่ ใช้อย่างเดียวโดยไม่มีการนวดร่วมจะได้ผลหรือไม่ ซึ่งหากมีการให้ความรู้แก่ผู้สนใจแล้วลูกประคบน่าจะเป็นทางเลือกหนึ่งในการดูแลสุขภาพสำหรับผู้มีอาการปวดเมื่อย ดังนั้นเมื่อมีการกำหนดมาตรฐานก็จะสร้างความเชื่อมั่นมากขึ้น
       
       ผศ.ดร.สุนีย์ เผยต่อไปว่า หากจะใช้ลูกประคบให้ได้ผล และปลอดภัย ในกรณีของการใช้เพื่อแก้ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ ควรเลือกลูกประคบที่มีไพลเป็นสมุนไพรหลักโดยปกติมักมีประมาณ 30 – 40 % โดยใช้ลูกประคบสด หรือลูกประคบแห้งก็ได้ นำลูกประคบที่ไปนึ่งประมาณ 15-20 นาที เมื่อลูกประคบร้อนได้ที่แล้ว ก่อนนำมาใช้ประคบควรมีการทดสอบความร้อนโดยแตะที่ท้องแขนหรือหลังมือก่อน และในช่วงแรกที่ลูกประคบยังร้อนอยู่ ต้องประคบด้วยความเร็วหรือใช้ผ้ารองก่อน ไม่วางลูกประคบไว้บนผิวหนังนานๆ เพียงแตะลูกประคบแล้วยกขึ้น แต่เมื่อลูกประคบคลายความร้อนลงสามารถวางลูกประคบได้นานขึ้นพร้อมกับกดคลึงจนกว่าลูกประคบคลายความร้อน แล้วจึงเปลี่ยนลูกประคบไปใช้ลูกใหม่แทน
 
ชื่อผู้ลงประกาศ : Mr.IC
IP Address : 203.195.108.141
อีเมล์ : thejnai@hotmail.com
เวปไซต์ : http://www.manager.co.th/Campus/ViewNews.aspx?NewsID=9530000067984

- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

ตอบกระทู้
ผู้ตอบกระทู้
ข้อความ
CODE:6E446 * CODE ที่ท่านเห็น
 
   

 

Copyright @ 2007 by industrychannel.com